Wat doet de ouderschapscoach?
"De Ouderschapscoach is een pedagogische adviespraktijk, waar ouders een gratis e-mailconsult kunnen krijgen. Daarbij ben ik als het ware de hoofdaannemer, ik schrijf de adviezen. Soms raadpleeg ik een specialist. Ik ben docent pedagogiek op een hbo-opleiding. Daarnaast schrijf ik boeken en brochures en houd ik een weblog bij, allemaal over opvoeden en opvoedingsondersteuning."
Is het opvoeden van een kind in je eentje moeilijker dan met zijn tweeën?
"Er zijn heel veel verschillende dingen waardoor ouders opvoeden moeilijk kunnen vinden. Een kind dat hartstikke vrolijk en gezond opgroeit bij één ouder is minder moeilijk dan een kind dat veel probleemgedrag vertoont, ook al heeft hij twee ouders. Dus je kunt het niet direct koppelen. Er zijn wel dingen die alleenstaande ouders lastiger vinden."
Welke dingen bijvoorbeeld?
"Als je alleen bent, moet je allerlei beslissingen nemen en dingen regelen, waarvoor je geen backup hebt. Je kunt vaak minder uren werken en verdient meestal ook minder. Het gezin is helemaal afhankelijk van jouw gezondheid en jouw inkomen. Dat maakt je werk belangrijker, maar als je kind of oppas ziek is, moet je je kind weer vóór laten gaan. Je hebt dus twee zware verantwoordelijkheden, die soms stevig met elkaar botsen.
Daarnaast kun je veel kleine dagelijkse dingen niet met een andere volwassene delen. Een partner zou een bepaalde opvoedsituatie misschien met wat humor kunnen oplossen of heeft een verfrissende kijk op wat er nodig is. Ook voor kinderen is het heel erg goed, om te ervaren dat verschillende volwassenen dezelfde regels hanteren. Zij leren daardoor bijvoorbeeld dat het niet alleen aan mama ligt, dat ze ’s ochtends moeten opschieten, maar dat het ècht belangrijk is. Een alleenstaande ouder die vaak moet ingrijpen, heeft het altijd gedaan en krijgt ook al het verzet van kinderen, dat bij opvoeden hoort, over zich heen. En je kunt niet even weglopen en zeggen: ik moet eventjes lucht hebben, los jij dit even op?
Door dit alles is er vaak weinig aandacht voor jouw eigen behoeftes en gevoelens. Veel alleenstaande ouders komen daarin tekort, vooral als de kinderen klein zijn. Je moet dus leren om goed voor jezelf te (blijven) zorgen. Je eigen plekje houden, je bent méér dan alleen die alleenstaande vader of moeder."
Waarom hechten kinderen aan een tweede ouder, is een tweede ouder echt nodig?
"Kinderen kunnen zich aan meerdere personen hechten. Dat is maar goed ook, want als één persoon weg zou vallen, is een klein kind afhankelijk van andere volwassenen om te overleven. Een tweede ouder hoeft dat niet te zijn, want kinderen kunnen zich ook hechten aan grootouders of pleegouders. Maar een periode zonder zorgzame volwassenen is heel slecht voor een kind. Bij het opgroeien is het voor een kind wel goed om in het dagelijks leven geconfronteerd te worden met meerdere volwassenen: één rolmodel maakt het moeilijker om zelf een uitgebalanceerde identiteit te vormen."
Niet alle kinderen hebben even veel last van een scheiding, hoe kan het dat de een het wel kan verkroppen en de ander niet?
"Kinderen die erop vooruit gaan door een scheiding, kunnen het vaak beter verwerken. Zij ervaren bijvoorbeeld dat er meer rust in huis is, dat er niet meer zoveel gescholden en geschreeuwd wordt of dat mama niet meer wordt geslagen. Als kinderen nooit hebben gemerkt dat er iets mis was en zij hebben met beide ouders een goede band, dan is het extra pijnlijk als het gezin plotseling opengebroken wordt. Die kinderen blijven vaak lang hopen dat het weer goed komt. Als de ouders kwaad spreken over elkaar, kunnen de kinderen emotioneel in de knoop raken, omdat ze van de andere ouder toch ook nog houden.
Kinderen worden met heel veel nieuwe zaken geconfronteerd als de ouders gaan scheiden. Soms moeten ze verhuizen of gaan ze naar een andere school. Er is opeens veel minder geld te besteden of ze wonen op twee plekken, waar heel verschillend met hen wordt omgegaan. Dat maakt het voor kinderen ook zwaar, vooral in periodes waarin zij bezig zijn met het ontdekken van hun eigen identiteit (schoolkinderen) of van regelmaat (peuters). Daarom is het heel belangrijk dat kinderen hierin goed begeleid worden. Verder is het erg afhankelijk van de leeftijd en het karakter van het kind, er is dus geen standaardreactie."
Welke problemen kom jij tegen bij alleenstaande ouders en hun kinderen?
"Het gaat hier bijvoorbeeld om een groot verschil in opvoedstijl als een kind beurtelings bij twee ouders woont. De ene ouder neemt het niet zo nauw met rust en regels en de andere ouder moet dat bezuren, want die zit met een doodmoe of hyperactief of ongehoorzaam kind. “Hoe bespreek ik met mijn ex dat hij ons kind anders moet aanpakken?”
Verder kan het gaan om het ontbreken van een rolmodel. Moeders praten bijvoorbeeld soms niet zo gemakkelijk met een zoon over seks en hij heeft geen goed voorbeeld van een intieme relatie tussen een man en een vrouw. “Mijn zoon van negen lijkt bezig te zijn met seks, is dat normaal?”
Alleenstaande vaders stellen meer vragen over gewone opvoedproblemen, bijvoorbeeld dat een kind steeds gedragen wil worden of niet wil eten. Zij willen sneller dat hun kind zelfstandig wordt, zodat hun opvoedtaak minder intensief wordt. “Hoe leer ik mijn kind om niet steeds te zeuren?”
|
|
 |
Ouderschapscoach Christa Nieuwboer: "Als de ouders kwaad spreken over elkaar, kunnen de kinderen emotioneel in de knoop raken."
Foto: Kristof Ghyselinck |
|
Gescheiden ouders hebben soms de neiging om via de kinderen te gaan communiceren. “Spreek maar met je moeder af dat..”, “Zeg maar tegen je vader dat…” Exen moeten dat soort afspraken met elkaar maken en er rekening mee houden dat dit jarenlang lastig kan blijven. Een nieuwe partner bij één van de ouders zorgt ervoor dat iedereen een nieuwe balans moet vinden. Dat roept allerlei verwarrende emoties op, ook bij het kind: “Mag ik wel van die nieuwe mama houden?”
Tenslotte hebben alleenstaande ouders soms moeite om voldoende rust en aandacht te geven aan hun kinderen, zijn ze snel boos en ontstaan er gedragsproblemen. Ouders moeten kunnen toegeven dat ze een rotdag hebben, dat is beter dan dat ze het afreageren op hun kinderen. Er zijn dus heel wat problemen op te noemen! Toch gaat het ook vaak goed."
Kunnen kinderen de reden zijn van een scheiding?
"Door het krijgen van een kind kunnen verschillen aan het licht komen, waar ouders samen niet meer uit komen. Ze blijken dan bijvoorbeeld heel anders te denken over het huishouden, over wat het kind nodig heeft of wie bepaalde taken op zich neemt. Vrouwen voelen zich vaak in de steek gelaten, terwijl mannen vinden dat ze niet genoeg bij de verzorging betrokken worden. Ouderschap vraagt heel veel kennis en vaardigheid van ouders en het vraagt ook goed teamwork. We zijn niet zo gewend om er zo naar te kijken, we maken een kind uit allerlei goede emotionele en romantische motieven. Maar er zit natuurlijk een heel praktische kant aan: wie doet de luier om, wie is thuis, wie zorgt voor het inkomen, wie corrigeert een kind en wat vind je gedrag dat niet door de beugel kan? Gek genoeg lopen stellen hier soms op vast, terwijl dat met goede begeleiding en met realistische informatie vooraf goed te voorkómen is. Dat was de reden dat ik mijn boek “Samen zwanger” heb geschreven (2005), vol tips om samen vorm te geven aan het ouderschap en het opvoeden. Het hoeft helemaal geen probleem te zijn als je verschillend over opvoeden of taakverdeling denkt, als je maar goed kunt communiceren en elkaar wat ruimte gunt om het anders te doen. Op het moment dat één van de ouders teleurgesteld raakt en wrokkig wordt, kun je het bijna wel vergeten."
Wat voor advies zou je elke scheidende ouder willen geven?
"Maak allereerst heldere afspraken met je ex, bijvoorbeeld door middel van een ouderschapsplan (een heel goed format daarvoor staat op www.eerstdekinderen.nl.). Als dat erg moeilijk is, kan een mediator daarbij helpen.
| "Wie doet de luier om, wie is thuis, wie zorgt voor het inkomen, wie corrigeert een kind en wat vind je gedrag dat niet door de beugel kan?" |
Realiseer je welke impact het op je kinderen heeft en wees daar zo eerlijk mogelijk over. Accepteer dat je kind negatief kan reageren op de scheiding en dat dit ook op een verborgen manier kan gebeuren, zoals door buikpijn of agressief gedrag. Stel daarin wel duidelijke grenzen, maar benoem dat je ziet dat je kind het moeilijk heeft. Respecteer het als je kind er niet veel over wil praten, maar houd zelf altijd de deur open en maak dat duidelijk. Leg geen emoties bij je kind neer, voorkóm dat je kind jou zielig vindt en voor je wil gaan zorgen. Bied duidelijkheid en wees eerlijk; veel kinderen fantaseren over de redenen van de scheiding en denken dat zij de schuld zijn van de scheiding. Een juiste voorstelling van zaken waarom de relatie tussen jullie als volwassenen niet heeft gewerkt, is ook belangrijk. Je kind moet het gevoel behouden dat hij of zij later wel in staat zal zijn een succesvolle relatie op te bouwen."
En ten slotte: wat is jouw tip voor alle alleenstaande ouders om een goede band met de kinderen te krijgen en te houden?
"Houd je rol als opvoeder overeind. Probeer zelf de scheiding zo goed mogelijk te verwerken en je leven weer op te pakken, ook als je alleen bent of blijft. Dat kan ook met professionele hulp. Accepteer dat je kind van je ex blijft houden, dit betekent niet dat er minder liefde voor jou is. Lang blijven hangen in je verdriet en onmacht is het slechtste voorbeeld dat je je kind kunt geven. Laat liever zien hoe een volwassene goed met zulke moeilijke zaken kan omgaan. Schakel op tijd hulp in als je ziet dat je kind het moeilijk heeft. Dat kan bijvoorbeeld bij een coach van KIES (Kinderen In Echtscheiding Situatie)".
Iedereen aan de coach?
Ga naar het forum om met de andere MVlife'ers te discussiëren over de ouderschapscoach.
|
|
